مسألهء بيع مُشك با كيسه‌اش مُشْك يا مِشْك كه هر دو صحيح است ، مادّه ايست معطّر مأخوذ از كيسه‌اى مشكين با ندازهء تخم مرغى يا نارنجى كوچك ، مستقر در زير پوست شكم و مجاور عضو تناسلى جنس نراز آهوى ختن ( به قول عربها : عزال المسك ) مشك تازه در موقع ترشّح ، مادّه ايست روغنى و بسيار معطر و برنگ شكلات و لزج مىباشد و در حالت خشك شده سخت و شكننده است و رنگش قهوه‌يى تيره مايل به سياه و طعم آن كمى تلخ است و بويى تند دارد . در تجارت به دو صورت عرضه مىشود ، يكى مشكى كه در كيسهء مشك ( نافه ) است ، يعنى مشكى است كه از نافه خارج نشده و پس از شكار و ذبح آهوى ختنى نافهء آن را با مشك محتويش به بازار عرضه مىكنند و ديگر مشكى است كه از نافه خارج شده و كم و بيش امكان دارد با مواد خارجى آميخته باشد . بديهى است ارزش نوع دوّم بسيار كمتر از نوع اولى است . « 1 » حال مشكى كه در كيسه‌اش قرار دارد و از آن خارج نكرده‌اند آيا خريد و فروشش جايز است ؟ ( كلمهء فَأرة مفرد و كلمهء فأر جمع آن است مثل تمر و تمره و به قول ابن اثير در نهاية : گاهى بدون همزه يعنى فارْ خوانده مىشود . « 2 » ) مشهور فتوى به جواز بيع داده‌اند و مخالف قابل ذكرى وجود ندارد و دليل صحّت و جواز عبارتست از : مقتضى موجود و مانع مفقود است : امّا وجود مقتضى : عمومات و اطلاقاتِ صحّت و لزوم بيع ( احلّ الله البيع ، تجارةً عن تراضٍ و . . . ) ما نحن فيه را مىگيرد زيرا مشك مزبور ماليّت و ارزش دارد و . . . ( مضافاً به روايات خاصّى كه بر صحّت بيع مشك دلالت دارد ) . و امّا فقد مانع . دو مانع توهّم شده كه هر دو قابل جواب است : 1 - مشك مزبور خون بسته است و خون نجس است و بيع اعيان نجسه باطل است . مرحوم شيخ مىفرمايد : به حكم نصّ خاص « 3 » و به حكم اجماع ، بيع مشك جايز است و

--> ( 1 ) . فرهنگ معين ، ج 3 ، ص 4147 - 4148 ، حرف ميم مادهء مشك . ( 2 ) . النهاية ، ج 3 ، ص 405 . ( 3 ) . وسائل الشيعه ، ج 3 ، ص 314 ، باب 41 ، از ابواب لباس مصلّى ، حديث 1 و 2 .